Yirce Kayın Ormanları ve Yirce Yaylası, resmi mülki idare sınırlarına göre Osmaniye ilinin Sumbas ilçesi sınırları içerisindedir. Ulaşım güzergâhları nedeniyle internette sıkça Adana Kozan veya Kadirli olarak yazılsa da, orman alanının tamamı resmi olarak Sumbas (Osmaniye) mülki sınırlarında yer almaktadır.
Ancak sosyal medyaya baktığımızda, bir karışıklık var gibi…
Harbiden, bu Yirce neresi yahu? Hangi ilçeye ait? Yirce Kozan’da mı? Yirce Kadirli’de mi? Yirce Adana’da mı? Yoksa Sumbas’ta mı? Yahu, bu soruların bir cevabı var aslında ama kimse doğruyla, doğru cevapla ilgilenmiyor ne yazık ki: Özellikle sosyal medyada yer alan ve binlerce beğeni alan Yirce Yaylası ve Kayın Ormanları hakkındaki görsellerin açıklama kısmındaki yazılar, gerçekten fecaat… “Adana Kozan” diyeninden tut, hiçbir yer – lokasyon bilgisi yazmayanına kadar bir sürü içerik sanal alemde geziyor. Ancak burada bir ilçenin, yaylanın gerçek sahiplerinin, Sumbaslıların hakkı yeniyor bana göre…
Yirce Kayın Ormanları Hangi İl ve İlçededir?
Türkiye Cumhuriyeti mülki idare kayıtlarına ve coğrafi sınır haritalarına göre Yirce Kayın Ormanları, Osmaniye iline bağlı Sumbas ilçesi sınırları içindedir. Orta Toroslar ile Doğu Torosların kesişim kuşağındaki Yirce Yaylası (Yirce Platosu) üzerinde yer alan bu doğa harikasının resmi künyesi şöyledir:
| Özellik | Resmi ve Coğrafi Bilgi |
|---|---|
| Bulunduğu İl | Osmaniye |
| Bulunduğu İlçe (Mülki) | Sumbas (T.C. Sumbas Kaymakamlığı yetki alanı) |
| Mevkii / Yayla | Yirce Yaylası / Yirce Platosu (Çiçeklidere – Yeşilyayla üst kuşağı) |
| Rakım (Yükselti) | 1.720 m – 1.982 m (Ortalama 1.800 m) |
| Coğrafi Koordinat | 37°38’K, 36°05’D (Sumbas Kuzey Yayla Kuşağı) |
| Ağaç Türleri | Doğu Kayını (Fagus orientalis), Toros Göknarı (Abies cilicica), Lübnan Sediri (Cedrus libani) |
| Orman İşletme Bağlantısı | OGM Adana Orman Bölge Müdürlüğü / Kadirli Orman İşletme Müdürlüğü sahası |
| Komşu Sınırlar | Batısında Adana/Kozan (Göller Yaylası), doğusunda Osmaniye/Kadirli (Bağdaş Yaylası) |
Neden Kozan veya Kadirli Olarak Karıştırılıyor?
İnternet aramalarında “Yirce Kayın Ormanları nerede?” sorusuna farklı ilçelerin yanıt olarak çıkmasının iki temel nedeni vardır:
1. 1996 Öncesi İdari Tarih ve Orman İşletme Yapısı (Kadirli Algısı)
Sumbas, 24 Ekim 1996 tarihli ve 4200 sayılı Kanun ile Kadirli’den ayrılarak Osmaniye’nin müstakil bir ilçesi olmuştur. Eski kaynaklardaki alışkanlıkların yanı sıra, Sumbas’ta ayrı bir Orman İşletme Müdürlüğü bulunmadığı için bölgedeki ormanlar teknik olarak Kadirli Orman İşletme Müdürlüğü şefliklerince yönetilmektedir. Ancak ormancılık teşkilat bağlantısı mülki sınırı değiştirmez; bölgenin mülki idaresi Sumbas‘tır.
2. Göller Yaylası Ulaşım Güzergâhı (Kozan Algısı)
Yirce Yaylası, Osmaniye (Sumbas) ile Adana (Kozan) il sınırının birleştiği yüksek platoda yer alır. Adana ve Kozan’dan gelen ziyaretçiler bölgeye Kozan’ın Göller Yaylası üzerinden giriş yaptıkları için sosyal medyada konumlarını “Kozan” olarak etiketlemektedir. Oysa Göller Yaylası’ndan doğudaki kayın ormanı çanağına geçildiği anda Adana il sınırı biter ve Osmaniye ili Sumbas ilçesi sınırı başlar.
Sahadan Teyit ve Yerel Gerçekler: Burası Sumbas’ın!
Ancak gerçek gurmeler, daha doğrusu kaşifler, gezi tutkunları ile olaya mikro milliyetçilik açısından bakmayanlar; olayın gerçeğini biliyor. Aslında tarihi arka planına baktığımızda, sonradan ilçe olan Kadirli’nin bir bölgesiydi Yirce Yaylası ve Göller bölgesini de buna katabiliriz; zaten bence kanuna uygun bir mülki idare sınırı da çizilmemiş, sınırlar Göller Yaylası’nın neredeyse ortasından geçiyor! Halbuki sıradağlar esas alınmalıydı… Ve bu kadar dip dibe olan bir yerde, dağları hemen sınır alıp Göller Yaylası’nın bağını koparmak, o dönem için siyasi bir hamleydi diye düşünüyorum. Ama bu son durum şunu değiştirmiyor: Yirce Yaylası ve kayın ormanları, Sumbas ilçe sınırları içerisinde… Burası Sumbas’a ait. Burası Sumbas’ın… Lütfen, internet ortamında bu konu hakkında paylaşım yapanlara sesleniyorum: Gönderilerinizde Sumbas’ı, buranın Sumbas’a ait olduğunu yazın, utanmayın…
Özellikle, bu konuda turlar düzenleyen tur şirketlerinin de işin maddi boyutunu düşünerek, Kozan üzerinden yapılan turlarda, burayı Kozan’ınmış gibi göstermeleri, ticari bir kaygı olarak görülebilir ama yakışmıyor gerçekten… Sumbas’ın ekmeğini yiyip, adını bile anmamak, ayıptır, yanlıştır. Bunu umarım en kısa zamanda düzelteceklerdir.
Sumbas Yirce Doğu Kayını (Fagus orientalis) Özelliği
Normal şartlarda Karadeniz iklimine (Avrupa-Sibirya flora bölgesine) ait bir tür olan Doğu Kayını (Fagus orientalis), sıcak Akdeniz kuşağında yalnızca çok özel mikroklima alanlarında yaşayabilir:
- Buzul Çağından Kalan Relikt Orman: Yirce Platosu’ndaki kayın ağaçları, binlerce yıl önceki Würm Buzul Dönemi‘nden günümüze ulaşmayı başaran relikt (kalıntı) bir ekosistemdir.
- Karstik Mikroklima: 1.720 ile 1.982 metre rakım arasındaki kireçtaşı platoda oluşan dolin ve uvala çukurlukları nemi hapsederek kayın ormanı için serin bir yaşam alanı oluşturur.
- Üç Türün Birlikteliği: Yaklaşık 2,6 km²’lik çekirdek alanda Doğu Kayını, Toros Göknarı (Abies cilicica) ve Lübnan Sediri (Cedrus libani) bir arada bulunur.
Ormanın Atmosferi, Kamp İmkanları ve Gözlemlerim
Yirce Kayın Ormanları bence özellikle sonbahar ayları içerisinde, Ekim ve Kasım aylarında, mutlaka görülmesi gereken, çok önemli bir lokasyon. Temiz havası ve insanın gözlerini dolduran mükemmel manzarası ile birlikte, ilginizi çekeceğini düşünüyorum. Yetmedi! Instagram gibi sosyal medya ağlarında oldukça fazla beğeni alacağınıza eminim.
Buraya gelirken dikkat etmeniz gerekenler var: Öncelikle bölgenin çoğu yerinde telefon çekmiyor, internet yok yani… Su da yok, tuvalet de yok… Suyun olmaması nedeniyle tuvalet konusunda da herhangi bir girişim olmamış anladığım kadarıyla… 2000’li yıllardan sonra tanınmaya başlanan bölgede kamunun daha önce sondaj çalışmaları yaptığını ancak su çıkmadığını, Orman İşletme’nin burası için projeleri olduğunu ancak su olmadığı için herhangi bir adım atılamadığını biliyorum. Ancak bütün bunlara rağmen karavanları olanların, çadırları olanların bölgeye akın akın geldiğini, özellikle sonbaharın muhteşem görüntülerini birebir yerinde çekmek isteyenlerin bir süre burada konakladığını, ailelerin piknik için buralara geldiğini, bazı köylü vatandaşlarımızın gelen misafirlere çok cüzi ücretlerle yöresel ürünler sattıklarını da biliyorum.
Tabii ki bu nadir ormanın korunması için ateş yakılmaması, çöp bırakılmaması gerektiğini söylemek istiyorum. Burası çok önemli, buraya dikkat etmek, korumak lazım. İleride yollarının da yapılmasıyla daha çok insanın geleceğini düşünüyorum.
Sumbas Yirce Kayın Ormanları’na Nasıl Gidilir?
Yirce Kayın Ormanları’na halihazırda Kadirli ve Kozan’dan tur şirketleri gidiyor diye biliyorum; muhtemelen Adana ve Osmaniye’den de belirli dönemlerde turlar düzenleniyordur. En kestirme ve olması gereken yol bana göre Sumbas – Mehmetli Beldesi – Çiçeklidere grup yolundan önce Bağdaş Yaylası’na çıkmak, oradan Yirce Yaylası’na geçmek… Bağdaş – Yirce yolu biraz kötü. İleride düzelecektir. Bağdaş’a çıkmadan önce isterseniz Gaffarlı Köyü’ndeki Taşköprü’yü ziyaret edebilir, Çiçeklidere Köyü’ne gelmeden Çem Kalesi’ne de bir göz atabilirsiniz. İkisi de çok güzel yerler…
Tabii buralara alternatif yollar da var: Sumbas – Diniker mevkii yoluyla Göller Yaylası yoluna bağlanarak da geçebilirsiniz. Bir de Kozan – Göller Yaylası ile yine aynı yola bağlanıp devam edebilirsiniz. Bu yazıyı yazdığım dönemde en güzel yolun Bağdaş Yaylası’na kadar olan yol ile Göller Yaylası’na kadar olan yolların olduğunu da söyleyebilirim.
Yirce Kayın Ormanları’na giderken yüksek araçlarla gitmeniz faydanıza. Karavan vs. kullanan varsa zaten sıkıntı yok. Yolların bir kısmı asfalt ama ormanların olduğu bölge zaten stabilize… Orman İşletme ve İl Özel İdaresi zaman zaman yolların bakım çalışmalarını yapıyor. Giderken yanınıza su almayı ve tuvalet ihtiyacınızı karşılayabileceğiniz orman dışında bir yer olmadığını tekrar edeyim.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Yirce Kayın Ormanları hangi il ve ilçeye bağlıdır?
Yirce Kayın Ormanları, resmi mülki idare sınırlarına göre Osmaniye ilinin Sumbas ilçesine bağlıdır. Orman alanı, Sumbas ilçesinin yüksek rakımlı yayla kuşağında yer alan Yirce Yaylası mevkiindedir ve T.C. Sumbas Kaymakamlığı yetki sahasındadır.
Yirce Kayın Ormanları Kozan’da mı, Kadirli’de mi, Sumbas’ta mı?
Yirce Kayın Ormanları ne Kozan’da ne de Kadirli’dedir; Osmaniye’nin Sumbas ilçesi sınırları içerisindedir. Adana’nın Kozan ilçesine bağlı Göller Yaylası’na ve Osmaniye’nin Kadirli ilçesine sınır komşusu olduğu için internette sıkça karıştırılmaktadır.
Yirce Kayın Ormanları’na Sumbas üzerinden nasıl gidilir?
En ideal güzergâh Sumbas – Mehmetli Beldesi – Çiçeklidere grup yolu üzerinden Bağdaş Yaylası’na çıkıp oradan Yirce Yaylası’na geçmektir. Yol üzerinde Gaffarlı Köyü’ndeki Taşköprü ve Çem Kalesi de ziyaret edilebilir. Alternatif olarak Sumbas – Diniker mevkii üzerinden Göller Yaylası bağlantı yolu da kullanılabilir.
Yirce Kayın Ormanları’nda su, tuvalet ve telefon şebekesi var mı?
Bölgede su kaynağı, tuvalet tesisi ve çoğu noktada telefon/internet şebekesi bulunmamaktadır. Bu nedenle ziyaretçilerin yanlarında yeterli içme ve kullanma suyu getirmeleri gerekmektedir.
Yirce Yaylası rakımı kaçtır ve ne zaman gidilir?
Osmaniye Sumbas sınırlarında bulunan Yirce Yaylası ve Yirce Platosu’nun rakımı deniz seviyesinden 1.720 metre ile 1.982 metre arasında değişmektedir. Sonbahar renk şölenini görmek için en ideal zaman Ekim ayının son haftası ile Kasım ayının üçüncü haftası arasındaki dönemdir.
Son tahlilde şunları söylemek lazım: youtube veya herhangi bir sosyal medya mecrasında, yirce yaylası şeklinde arama yaptığınızda, halen daha Adana / Osmaniye sınırında gibi yuvarlak konuşmalar, Kadirli ve Kozan’da doğa harikası gibi komik yorumlarla karşılaşıyoruz ve gerçekten bu büyük bir ayıp! Araştırmadan, ezbere konuşmak, gerçekten üzücü… Bu yazımızda biz, bu yanlış anlaşılmayı çözmeye çalıştık.
İlerleyen zamanlarda bu yazımı belki yazı ve videolarımla daha da zenginleştiririm, düşünüyorum, planlarım arasında…
Umarım derdimizi anlatabildik. İyi gezmeler!
