Avatar film eleştirisi: James Cameron’ın yazıp yönettiği 2009 yapımı Avatar, Jake Sully’nin Pandora’da Na’vi halkıyla kurduğu ilişkiyi ve insanların kaynak arayışıyla başlayan çatışmayı anlatıyor. Ben filmi gösterime girdiği ilk gün 3D olarak izledim. Görselliği ve ses deneyimi beni etkiledi; hikâyesini ise teknolojisi kadar özgün bulmadım. Kişisel puanım 7,5/10.

Arşiv notu: Bu değerlendirme, 18 Aralık 2009’daki sinema deneyimime dayanıyor. Aşağıdaki bilet fiyatı o güne ait; güncel fiyat bilgisi değil. Yazı, 2009 yapımı ilk Avatar filmi hakkında.
Avatar (2009) konusu ve oyuncuları
Eski bir deniz piyadesi olan Jake Sully, ölen ikiz kardeşinin yerine Avatar programına katılır. Pandora’da kullandığı avatar bedeni sayesinde Na’vi halkıyla tanışır. Neytiri ile kurduğu bağ, insanların Pandora’daki kaynakları ele geçirme isteğiyle karşı karşıya gelmesine yol açar.
- Yönetmen ve senarist: James Cameron.
- Jake Sully: Sam Worthington.
- Neytiri: Zoe Saldaña.
- Grace Augustine: Sigourney Weaver.
- Miles Quaritch: Stephen Lang.
Film ve yapım bilgileri için Vikipedi’deki Avatar maddesine bakabilirsiniz.
Avatar’ı sinemada ve 3D izlemek nasıldı?
Uzun zamandır beklenen film, Avatar artık sinemalardaydı… Ben de bu reklam kampanyası ile yeterince ilgi çektiği aşikâr olan filmi ilk günden, hem de 3D olarak izlemek için sinemanın yolunu tuttum… Sinemada izlemenin en keyif verici olayı: ses… Ses, film izlerken bana göre çok önemli. Filmin ambiyansını yansıtması ve insanı filmle baş başa bırakması açısından çok önemli… Ve uzun süredir adı neredeyse kafamıza kazıtılan bu Avatar filmini bu gibi sebeplerden ötürü sinemada izledim; ki o gün sizlere de önerim sinemada izlemenizdi. [Bilet fiyatları 10 TL olmuş, arada sırada gidersek öğreniyoruz işte!]
James Cameron ve Avatar’ın görsel teknolojisi
James Cameron hakkında konuşmaya gerek yok; filmografisinde Titanic, Terminatör, The Abyss ve Aliens gibi yapımlar zaten var… O yüzden tarzından vs. uzun uzun yazmak istemiyorum; fakat bu filmde kullandığı görsel teknikleri zaten duymuşsunuzdur…
Avatar’ın görsel dünyasında, oyuncuların performanslarının dijital karakterlere aktarılması ve 3D görüntüleme önemli bir yer tutuyor. Performans yakalama ile 3D aynı işlem değil: Biri oyunculuğun dijital karaktere aktarılmasıyla, diğeri görüntünün derinlikli sunumuyla ilgili. Cameron’ın projeyi 1995’te yazdığını ve yapım çalışmalarına 2005’te başladığını anlattığı kayıt, filmin uzun hazırlık süresini de açıklıyor.
Sürekli haberlerde vs. gösterildiği için o dönemde birçok kişi zaten film hakkında bilgi sahibiydi; bu yüzden o konuda fazla bahsetmek istemiyordum… Fakat kullandığı teknoloji sinema dünyasında yeni bir çığır açtı diyebilirim. 2009’daki düşüncem de şuydu: Bu teknikler ucuzladığı vakit bu tip bir sürü film görebileceğiz!
Avatar film eleştirisi: görselliğin yanında hikâye
Film, öncelikle başrol oyuncumuzun neden bu göreve seçildiğini bize kısaca anlatıyor; sonrasında ise doğrudan konuya dalıyoruz. Dünya’nın durumu, bu kaynaklara duyulan ihtiyaç ve diğer insanların nerede olduğu gibi konularda daha fazla ayrıntı görmek isterdim. Fakat konuya girerken bizi sürekli geçmişte tutmak fikrini benimsememiş olması güzel: Yoksa daha fazla sıkılırdık!
Teknolojik gösteri ve kalite dışında, hep bildiğimiz, başka filmlerde bulabileceğimiz bir kurgu var filmde. Fakat işte teknoloji araya girince insan bir başka izliyor filmi… Arada diyaloglara yerleştirilen küçücük espriler, bu uzun filmi somurtkan bir hâlde izlemekten sizi kurtarıyor.
İlk izlediğimde Na’vi halkının konuşması bana bir Afrika dilini düşündürmüştü; ama bu tahminim doğru değilmiş. Na’vi, dilbilimci Paul Frommer’ın film için oluşturduğu yapay bir dil. Halkın giyinişinden ve doğayla ilişkisinden yola çıkarak Amerika’nın yerli halklarıyla benzerlik kurmuştum. Bu yüzden ABD’nin yerli halklara yaptığı zulmün bilimkurgu içinde anlatıldığını düşünmek bana hâlâ anlamlı geliyor. Bu, benim film okuması olarak kurduğum bir benzerlik; Na’vilerin gerçek bir halk olduğu anlamına gelmiyor.
Ağaçlar, ruhlarla iletişim ve doğayla kurulan bağ da bu düşüncemi beslemişti =) Filmdeki bu bağın merkezinde Eywa ve Pandora’nın canlıları arasındaki bağlantı var. Bunu tek bir gerçek halkın inancının birebir karşılığı olarak anlatmak yerine, filmin kurduğu dünyanın bir parçası olarak değerlendirmek daha doğru.
Bu uzun sinema deneyiminden aklımda kalan diyaloglar çok azdı. Ama aklımda şöyle bir fikir kaldı: Bir yeri ele geçirmek isteyenlerin, önce orada yaşayanları düşman gibi göstermesi… Bunu kelimesi kelimesine bir replik olarak değil, filmin bende bıraktığı düşünce olarak aktarıyorum.
Avatar izlenir mi? Benim puanım
Bu filmi izlemek isteyenlere tek önerim yüksek görüntü ve ses kalitesiyle izlemeleri. Evde izlenecekse iyi bir Blu-ray sürümü veya kaliteli bir dijital kopya, görselliği ve ses tasarımını daha iyi hissettirebilir.
2009’da Sinemalar.com’da film daha gösterime girmeden puanlama sisteminin açıldığını not etmişim. Benim verdiğim puan ise 7,5/10. Bu, sitenin güncel ortalaması değil; kendi değerlendirmem.
İyi seyirler.
Avatar hakkında sık sorulan sorular
Bu yazı hangi Avatar filmi hakkında?
James Cameron’ın 2009 yapımı ilk Avatar filmi hakkında. Avatar: Suyun Yolu devam filmi; Son Hava Bükücü ise başka bir yapım ve başka bir evren.
Hayır. Na’vi, Paul Frommer’ın Avatar için oluşturduğu yapay bir dil. İlk izlenimimde yaptığım Afrika dili benzetmesi dilin gerçek kökenini açıklamıyor.
Avatar’ın hikâyesi mi, görselliği mi daha güçlü?
Benim değerlendirmemde görsellik, 3D ve ses deneyimi daha baskın. Hikâyeyi tanıdık bulsam da filmin kurduğu dünyayı izlemekten keyif aldım; 7,5/10 puanım da bu dengeyi yansıtıyor.
İlgili Avatar yazılarım
Devam filmi için Avatar: Suyun Yolu film eleştirime bakabilirsiniz. Aynı dünyanın oyun tarafını merak ediyorsanız James Cameron’s Avatar: The Game incelemem de burada.

Yine güzel bi sinekritik yine bi hakan kara kritiği, filme gitmedim ama BluRayRipi ciktiginda indirip izlemek istiyorum.
Tesekkurler.